Τρίτη, 19 Ιουλίου 2011

Πρόταση για τη σύνδεση του Τουριστικού και του Αγροτικού τομέα της Κρήτης

@Του Στέλιου Μανωλιούδη*, από την εφημερίδα ΠΑΤΡΙΣ 18 Ιουλίου 2011
 
Πολύς λόγος γίνεται εδώ και χρόνια για την σύνδεση του δυναμικού τουριστικού τομέα της Κρήτης με τον αγροτικό τομέα που συρρικνώνεται τα τελευταία χρόνια.
Γίνονται προσπάθειες, από την κεντρική Κυβέρνηση και την αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης, από την σε νηπιακή ηλικία, αιρετή Περιφέρεια Κρήτης, από τους επαγγελματικούς φορείς της Κρήτης, από τους Δήμους, από τους Πολιτιστικούς συλλόγους, από τα Επιμελητήρια κλπ.

Θέλοντας ειλικρινά να συνεισφέρω στην προσπάθεια αυτή, σε τούτες τις κρίσιμες για τη χώρα μας στιγμές, καταθέτω τις παρακάτω προτάσεις.
Υπάρχουν στο νησί κάποια δεδομένα ιστορικά, πολιτιστικά, φυσικοπεριβαλλοντικά κλπ πάνω στην οποία οφείλουμε να χτίσουμε την βιώσιμη ανάπτυξη.

Η επανεκκίνηση της αγροτικής παραγωγής στην ύπαιθρο του νησιού δεν μπορεί παρά να περνά μέσα από την αξιοποίηση μιας γεωλογικής και ιστορικής πραγματικότητας που διαμόρφωσε το κρητικό τοπίο. Θα περνά μέσα από τα ίχνη που άφησαν στο τοπίο αυτό οι πρόγονοι μας αλλά και τα εδαφοκλιματικά δεδομένα που η φύση έχει προικίσει το νησί μας. Θα περνά μέσα από την απόρριψη και την καταδίκη του μοντέλου ανάπτυξης των τελευταίων 30 χρόνων, που οδήγησε στην εγκατάλειψη και την απαξίωση του αγροτικού τομέα της Κρήτης. Το μοντέλο αυτό αλλοτρίωσε τους ανθρώπους και οδήγησε πολλές φορές σε συμπεριφορές που δεν έχουν σχέση με τον πολιτισμό αυτού του τόπου. Που οδηγεί στην απώλεια του γενετικού πλούτου και ανοίγει τις πόρτες στις ισοπεδωτικές λογικές της παγκοσμιοποίησης.


Είναι απολύτως αναγκαίο στο παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον που διαμορφώνεται, να αξιοποιήσουμε τα πλεονεκτήματα που έχει το νησί για να διεκδικήσουμε με προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, το μερίδιο μας. Απαραίτητη προϋπόθεση η ανάπτυξη επιχειρηματικής αντίληψης και στον αγροτικό τομέας (με ρίσκο και ευκαιρίες). Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας στην ύπαιθρο θα «υποκινηθεί» μέσα από συνέργειες με τον δυναμικό τουριστικό τομέα του νησιού. Αυτό θα γίνει αρχικά, με την ενίσχυση του του¬ριστικού ρεύματος προς την ενδοχώρα. Για να συμβεί αυτό χρειάζεται να αξιοποιήσουμε τα μνημεία της αγροτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς μας. Ο καθαρισμός αρχαίων μονοπατιών και η διαμόρφωση διαδρομών προς τα μνημεία αυτά (τα οποία είναι διάσπαρτα σε πολλές περιοχές της Κρήτης), η στερέωση - αναστύλωση, η ανάδειξη αυτών των μνημείων, η σήμανση και η ενοποίηση τους μπορούν να γίνουν με ελάχιστα χρήματα με πολλαπλάσια όμως αποτελέσματα.

Η επίσκεψη των τουριστών της Κρήτης, στις περιοχές που έχουν τα μνημεία αυτά, πρέπει να συνδυαστεί με δημιουργία οργανωμένων αγορών για τα τοπικά προϊόντα και μελλοντικά υποδο¬μών εστίασης και διαμονής (εκεί που δεν υπάρχουν).
Ενδεικτικές διαδρομές που αρχικά μπορούν να αξιοποιηθούν αφού βεβαι¬ωμένα υπάρχουν εξαιρετικά μνημεία (βλέπε ενδεικτικές φωτογραφίες) που σχετίζονται με την παραγωγή αγροτικών προϊόντων (κρασί, λάδι, σιτηρά κλπ):
1.    Παληανή, Άγιος Θωμάς, Αρδάχτια,
2.    Άγιος Θωμάς, Αγία Βαρβάρα (τοπική αγορά),
3.    Πρινιάς, αρχαιολογικός χώρος Πατέλας,
4.    Πρινιάς - Γέργερη,
5.    Βαθύπετρο, Καταλαγάρι,
6.    Κουνάβοι, Αρχάνες
7.    Ασίτες, Πυργού,
8.    Άγιος Μύρων, Κρουσώνας,
9.    Κάλυβος Μυλοποτάμου, (ζώνη 700- 900 μέτρα υψόμετρο «παλιά διαδρομή») - Μουρτζανά,
10. Λειβάδια, Κράνα, Ζωνιανά, (ζώνη 700- 900 μέτρα υψόμετρο «παλιά διαδρομή»)
11.    Σελλί, Όρος, Γουδελιανά, Καρέ, Αμπελάκι
 
Αυτές οι χαμηλού κόστους υποδομές, μπορούν να ενταχθούν στο πρό-γραμμα «ΚΡΗΤΗ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» (αν υπάρχει ακόμα), στο ΕΣΠΑ η άλλο ειδικό πρόγραμμα π.χ. Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ, δημόσια ΟΠΑΧ) ή να αυτοχρηματοδοτηθούν και να γίνουν από τους τοπικούς φορείς (Δήμους, Πολιτιστικούς συλλόγους κλπ). Η εθελοντική δράση είναι απαραίτητη σε πολλές πτυχές (η και όλες) της πρωτοβουλίας αυτής.
Η δράση αυτή στοχεύει:
1. Στην κινητοποίηση και ενεργοποίηση των ντόπιων κατοίκων (η εκείνων που θέλουν να επανακάμψουν και να ζήσουν στα χωριά) για βιώσιμη ανάπτυξη (με τη διαμόρφωση master plan για την περιοχή παρέμβασης σε συν¬δυασμό με την εκπαίδευση - κατάρτιση τους). Στόχος η παραγωγή υψηλής ποιότητας πιστοποιημένων αγροτικών προϊόντων και η διαμόρφωση καλών συν¬θηκών ζωής.
2. Στην προβολή και στήριξη των τοπικών προϊόντων και των αγορών τους, μέσα από την αξιοποίηση των μνημείων αγροτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς (αρχαιολογικοί χώροι, αρχαίες αποθήκες αγροτικών προϊόντων, ληνοί, πιεστήρια οίνου και ελαίου κλπ).
Η στρατηγική δηλαδή προβολής -προώθησης των αγροτικών μας προϊόντων σε συνδυασμό και με την χρήση άλλων μέσων (δημιουργία DVD θεματικά ανά προϊόν με ενημερωτικά ντοκυμαντέρ τα οποία θα προβάλλονται στις ξενοδοχειακές μονάδες και τα ΜΜΕ, με ολιγόλεπτες ταινίες για προβολή στις εκθέσεις προϊόντων και μικρά διαφημιστικά σποτ για τα ΜΜΕ), θα βασισθεί στην πλούσια ιστορική κληρονομιά του τόπου μας αλλά και την επαφή των επισκεπτών με το "μυθικό Κρητικό τοπίο"
3. Στην ανάπτυξη και άλλων μορφών τουρισμού (οινοτουρισμού, φυσιολατρικού, περιπατητικού κλπ) με τελικό σκοπό την διασπορά της επισκεψιμότητας στην ενδοχώρα του νησιού και την επιμήκυνση (και με άλλα δρώμενα που πρέπει να δημιουργήσουμε) της τουριστικής περιόδου. Οι «δρόμοι του κρασιού» θα πρέπει να ξεκινούν από τα μνημεία αγροτικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και να καταλήγουν στα σύγχρονα οινοποιεία. Οι σημερινοί «δρόμοι κρασιού» πρέπει να ανασχεδιασθούν και να αξιοποιήσουν, προς όφελος και των σημερινών παραγωγών, τα μνημεία αυτά.
4.    Παράλληλα πρέπει να  αναπτύξουμε δίκτυα, clusters, fransize και κάθε άλλη μορφή σύγχρονου εμπορίου, που φέρνει τους παραγωγούς σε άμεση επαφή με τους καταναλωτές.
5. Να διερευνήσουμε και άλλους τρόπους για διασύνδεση των τοπικών προϊόντων και παραγωγών με τον τουρισμό.Ο σχεδιασμός των παραπάνω πρέπει να ξεκινήσει από την βάση προς την κο-
ρυφή λαμβάνοντας υπόψη, τις τοπικές συνθήκες κάθε περιοχής σχεδιάζοντας τοπικά και όχι κεντρικά με την αξιοποίηση κάθε χρήσιμης και εποικοδομητικής άποψης.
 
Αποτέλεσμα των παραπάνω θα είναι η επιμήκυνση της τουριστικής σαιζόν (αν συνδυασθεί και με δρώμενα που σχετίζονται με την παραγωγή των προϊόντων όπως τρύγος, ρακοκάζανα,γιορτή Άη Γιώργη μεθυστή, θερισμός, λιομάζωμα κλπ), η αύξηση των επισκεπτών, η αύξηση των εξαγωγών των αγροτικών προϊόντων, η συνεχής βελτίωση της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων, η μείωση των εισαγωγών, η βελτίωση του εισοδήματος των κατοίκων της ενδοχώρας κλπ.
Τελικά δηλαδή η επανεκκίνηση της αγροτικής οικονομίας θα συνεισφέρει στην τιτάνια προσπάθεια που κάνει η χώρα μας να ξαναβρεί το δρόμο της.
 


Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου