Η Σηµερινή Πραγµατικότητα και οι Σύγχρονες Τάσεις στον Τοµέα των Τ.Π.Ε. για την Τοπική Αυτοδιοίκηση

Ο Γιάννης Κωστόπουλος είναι χρόνια σύμβουλος των Δημάρχων της Πάτρας σε θέματα νέων τεχνολογιών.

Η Πάτρα και το Ηράκλειο εκτός της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, είναι οι πόλεις εκείνες που μπορούν να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ελλάδα στους τομείς της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας που στηρίζεται στις νέες τεχνολογίες.Αυτό οφείλεται στη μεγάλη συσσώρευση Εκπαιδευτικών και Ερευνητικών υποδομών που οικοδομούν την οικονομία της γνώσης.Είναι συγκοινωνιακοί και τηλεπικοινωνιακοί κόμβοι και διαθέτουν εξειδικευμένες οικονομικές δραστηριότητες.

Γι' αυτό παρακολουθήσαμε με πολύ ενδιαφέρον την ομιλία του Γιάννη στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΕ ( Λάρισα, 23-24 Γενάρη 2014) για την Ηλεκτρονική διακυβέρνηση και τις έξυπνες πόλεις ! 

Οι Στρατηγικές Επιτυχίας των «Πολιτιστικών Πρωτευουσών της Ευρώπης»

#Από το Δελτίο Διεθνών και Ευρωπαϊκών θεμάτων & Αναπτυξιακού σχεδιασμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Δημοσιεύθηκε πρόσφατα μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων της φιλοξενίας του προγράμματος «Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης» (ΠΠΕ). 

Βασικός στόχος της μελέτης ήταν να εξετάσει το πλήθος του δημοσιευμένου υλικού σχετικά με  τις  πόλεις που έχουν φιλοξενήσει το πρόγραμμα, με τους εξής σκοπούς: 

• να εντοπιστούν οι πλέον κοινές στρατηγικές επιτυχίας, 
• να επανεξετασθούν τα στοιχεία που αποδεικνύουν τον αντίκτυπο και τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα από πολιτιστική, οικονομική, κοινωνική και πολιτική άποψη
• να γίνουν κατανοητές οι κυριότερες επαναλαμβανόμενες προκλήσεις. 

Το γεγονός ότι η διαδικασία φιλοξενίας του προγράμματος έχει με την πάροδο των ετών αποκτήσει επαγγελματικό χαρακτήρα έχει οδηγήσει στην εμφάνιση κοινών στρατηγικών επιτυχίας που είναι πλέον ορατές στις περισσότερες πόλεις. Ορισμένες από τις πλέον αξιοσημείωτες προσεγγίσεις περιλαμβάνουν:  

• την ανάπτυξη οράματος για τη μεταμόρφωση της πόλης μέσω χρήσης του προγράμματος ΠΠΕ ως καταλύτη της πολιτιστικής και κοινωνικής αλλαγής και 
• της αλλαγής της εικόνας της 
• τη χρήση του προγράμματος ΠΠΕ για τη διευκόλυνση των διατομεακών προγραμμάτων που στοχεύουν στον προσδιορισμό ή τον επαναπροσδιορισμό μιας πόλης και, κατά περίπτωση, των γύρω περιοχών της  
• τη δημιουργία μιας ισορροπημένης σειράς θεματικών δραστηριοτήτων για το συγκεκριμένο έτος, συχνά υπό τη μορφή ειδικών θεματικών περιόδων που θα βοηθήσει στη διανομή των πόρων και τον συντονισμό των προτεραιοτήτων της εμπορικής προβολής του προγράμματος  
• την ταχεία ανάπτυξη δραστηριοτήτων σε επίπεδο κοινοτήτων και, στη συνέχεια, τη διαρκή προσπάθεια για τη συμμετοχή ενός όσο το δυνατόν περισσότερο ποικιλόμορφου κοινού που θα υποστηρίζεται στρατηγικά, λαμβάνοντας σημαντική χρηματοδότηση από κοινωνικού χαρακτήρα προγράμματα.  

Θεσσαλονίκη: Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νεολαίας για το 2014

Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νεολαίας για το 2014 είναι επίσημα από 1η Ιανουαρίου 2014 η Θεσσαλονίκη. Ο θεσμός των πρωτευουσών νεολαίας συνδέεται με την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προωθήσει τη συμμετοχικότητα των νέων στην ευρωπαϊκή πολιτική και διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ. Για το 2014 η Θεσσαλονίκη θα είναι η Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Νέων, με το Δήμο Θεσσαλονίκης να έχει προγραμματίσει πληθώρα εκδηλώσεων που θα συνδέονται με την εμπλοκή των  νέων  στα  κοινά  καθώς  και  πολιτιστικές  

εκδηλώσεις κατά τη διάρκεια όλου του έτους.  

Οι δράσεις για την Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα εντάσσονται σε 11 θεματικούς άξονες: 

1.Culture in the city – Τέχνες πολιτισμός: 

Δράσεις ανάδειξης όλων των μορφών τέχνης. 

2. Experimental in the Future-Καινοτομία – νεανική επιχειρηματικότητα: 

Προβολή και ενίσχυση καινοτόμων ιδεών και νέων επιχειρηματιών και επιστημόνων. Ζητήματα που αφορούν την ανεργία και απασχολησιμότητα των νέων. 

3. Here we are: 

Πολυπολιτισμικότητα – Κοινωνική ένταξη Ανάδειξη της πολυπολιτισμικής ταυτότητας της πόλης, από το παρελθόν έως το αύριο. 

Δημιουργικές δράσεις για την κοινωνική ένταξη νέων διαφορετικής χώρας, φυλής, θρησκείας 

4. Colorful City: 

Αστικό τοπίο: Παρεμβάσεις στο αστικό τοπίο που αλλάζουν την όψη και την αισθητική της πόλης και βελτιώνουν την καθημερινότητα όλων των πολιτών (προσβασιμότητα, δικαιώματα πεζών κ.α.). 

5. NGO Table: 

Κοινωνία των πολιτών – Ακτιβισμός: Οι ομάδες και οργανώσεις της πόλης αλληλεπιδρούν και δίνουν το στίγμα τους μέσα από ανοιχτές δράσεις στην πόλη.

Καταγραφή Υπηρεσιών Πληροφορικής των Δήμων της χώρας

Συνεχίζουμε να παρουσιάζουμε τις ομιλίες στο συνέδριο για τις Έξυπνες πόλεις και την Ηλεκτρονική διακυβέρνηση της ΚΕΔΕ στη Λάρισα στις 23-24 Ιανουαρίου.

Στην ομιλία του ο Διευθύνων σύμβουλος της ΕΕΤΑΑ Ράλλης Γκέκας παρουσίασε τα πρώτα αποτελέσματα από την επεξεργασία ερωτηματολογίου που συμπλήρωσαν οι Δήμοι της χώρας για τις υπηρεσίες ΤΠΕ που προσφέρουν στους Δημότες αλλά και για την διεκπεραίωση των εσωτερικών τους λειτουργιών.

URBACT My Generation at Work: Διήμερο Εργαστήριο Νεανικής Επιχειρηματικότητας στη Θεσσαλονίκη

Από τις 20 μέχρι και τις 22 Ιανουαρίου 2014 η Θεσσαλονίκη φιλοξένησε μια ομάδα περίπου 50 αντιπροσώπων 11 ευρωπαϊκών πόλεων προκειμένου να συζητήσουν και να εκπαιδευτούν πάνω στην ανάπτυξη ρεαλιστικών και στρατηγικών τοπικών σχεδίων δράσης για την ενδυνάμωση της νεανικής επιχειρηματικότητας και απασχόλησης. Στη συνάντηση έμφαση δόθηκε στις ειδικές δομές και τα εξειδικευμέενα στελέχη (brokers) που κατέχουν κεντρικό ρόλο σε κάθε πόλη αναφορικά με την απασχόληση των νέων. Παρουσιάστηκαν συνεργατικοί χώροι, θερμοκοιτίδες επιχειρήσεων, κλπ. καθώς και ενδιαφέρουσες τοπικές περιπτώσεις νέων επιχειρηματιών της Β. Ελλάδας (Incrediblue, Σπείρα Γης, Αγρόκτημα Καμάρης, Drift leather, Yourse, oohmygod, Vamma del Sol). Η εν λόγω συνάντηση εργασίας πραγματοποιήθηκε στο Νέο Δημαρχείο και στο Τελόγλειο Ίδρυμα στο πλαίσιο του προγράμματος My Generation At Work/ URBACT ΙΙ, στο οποίο ο Δήμος Θεσσαλονίκης είναι εταίρος.

Barcelona’s innovative strategy. A smart city project

Στο συνέδριο της ΚΕΔΕ για τις έξυπνες πόλεις και την ηλεκτρονική διακυβέρνηση που έγινε πρόσφατα στη Λάρισα, είχαμε καλέσει και την Julia Lopez i Ventura, εκπρόσωπο του Δήμου Βαρκελώνης για να μας αναπτύξει τις πολιτικές και τις δράσεις της Ισπανικής πόλης. 

Η Βαρκελώνη είναι πολύ υψηλά τοποθετημένη στις λίστες των έξυπνων πόλεων στον κόσμο και πάντα έχει πολύ ενδιαφέρον - ιδιαίτερα για τις Ελληνικές πόλεις - η μεθοδολογία αλλά και τα αποτελέσματα από την δραστηριότητά της. Έτσι όταν βρεθήκαμε με τον Γιάννη Τσιάμη στη Βαρκελώνη για το συνέδριο "Internet of Things" θεωρήσαμε απαραίτητο να προσκαλέσουμε εκπρόσωπο του Δήμου στο επικείμενο συνέδριο της ΚΕΔΕ.

Η παρουσίαση της Julia Lopez i Ventura στις 24/1 ήταν ενδιαφέρουσα και κατατοπιστική.Στις 23/1 το βράδυ οι εκπρόσωποι έξι Δήμων ( Ηράκλειο, Τρίκαλα, Λάρισα, Πάτρα, Χανιά, Ξάνθη ) συζητήσαμε με την Julia , με τη συνοδεία προσεγμένου φαγητού, ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες για τις δράσεις του Δήμου Βαρκελώνης στον τομέα των έξυπνων πόλεων.

Διαβάστε στα Ελληνικά την παρουσίαση της Julia Lopez i Ventura

H Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση σε μια έξυπνη πόλη

«Ηλεκτρονική Εξυπηρέτηση του Πολίτη με Διαφάνεια σε μια Έξυπνη Πόλη – 5η Προγραμματική Περίοδος 2014-2020″ ήταν το θέμα του διήμερου συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε  στη Λάρισα   23 και 24 Ιανουαρίου με πρωτοβουλία της Επιτροπής Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας .

Στο κλείσιμο της πρώτης ημέρας του συνεδρίου ο πρόεδρος της Επιτροπής Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Δημήτρης Καφαντάρης επισήμανε ότι θα πρέπει να υπάρξει μέριμνα προκειμένου η τοπική αυτοδιοίκηση να μπορέσει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις των εποχών. Ο Δ. Καφαντάρης υπογράμμισε ότι το σύνολο των προτάσεων  και των εισηγήσεων θα ληφθούν υπόψη από την Επιτροπή η οποία το επόμενο διάστημα θα τις αποκωδικοποιήσει και θα εισηγηθεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ δράσεις και πρωτοβουλίες που θα πρέπει να αναπτυχθούν.

#Δημήτρης Καφαντάρης, Δήμαρχος Πύλου.Πρόεδρος της Επιτροπής Ηλεκτρονικής διακυβέρνησης της ΚΕΔΕ.

Στην σημερινή εποχή οι μέθοδοι ηλεκτρονικής διακυβέρνησης σε όλα τα επίπεδα,  αποτελούν μονόδρομο, για την απλοποίηση των διαδικασιών συναλλαγής και εξυπηρέτησης του πολίτη από το κεντρικό κράτος και την τοπική αυτοδιοίκηση. 

Με τον όρο ηλεκτρονική διακυβέρνηση (e-government) χαρακτηρίζεται γενικά η εφαρμογή των τεχνολογιών της πληροφορικής και των επικοινωνιών στη δημόσια διοίκηση, καθώς και οι νέες διοικητικές πρακτικές, που εφαρμόζονται με την εισαγωγή των τεχνολογιών αυτών.

Στην πράξη, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση είναι μια δυνατότητα που παρέχεται στους πολίτες για την απλοποίηση των συναλλαγών τους με τη δημόσια διοίκηση και την καλύτερη εξυπηρέτησή τους.

Οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών μαζί με τις απαραίτητες πολιτικές, κοινωνικές και θεσμικές αλλαγές αποτελούν το απαραίτητο υπόβαθρο. 

Ο στόχος της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι να υποστηρίξει και να απλοποιήσει τις διοικητικές διαδικασίες για τους ενδιαφερόμενους φορείς (κεντρική διοίκηση, τοπική αυτοδιοίκηση, πολίτες, επιχειρήσεις).

Η σύνδεση των σύγχρονων τεχνολογιών με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση γίνεται κάτω από μια «τεχνολογική ομπρέλα» που περιλαμβάνει : 

• Την ευρεία υιοθέτηση δικτυακών και διαδικτυακών τεχνολογιών 

• Την εφαρμογή ηλεκτρονικών συναλλαγών με τις υπηρεσίες 

• Τη χρήση των ΤΠΕ για τη διευκόλυνση της επιχειρηματικότητας και της οικονομικής ανάπτυξης

• Την αναδιοργάνωση και τον εκσυγχρονισμό των δομών και των λειτουργιών της δημόσιας διοίκησης 

• Τη χρήση των ΤΠΕ για την εφαρμογή ηλεκτρονικής δημοκρατίας με την ενεργή συμμετοχή του πολίτη 

• Την αυτοματοποίηση των συστημάτων και τη δυνατότητα άμεσης παροχής  υπηρεσιών 

Μέρος της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι και η «ηλεκτρονική δημοκρατία» που παρέχει στον πολίτη πρόσβαση στις πληροφορίες και στις πολιτικές διαδικασίες του Δήμου. Τον ενθαρρύνει να συμμετέχει ενεργά και αμφίδρομα στη διαχείρηση των τοπικών υποθέσεων. 

Οι έξυπνες πόλεις στην Ελλάδα: Από τον σχεδιασμό στη λήψη αποτελεσμάτων

Ξεκίνησε χθες και συνεχίζεται σήμερα το διήμερο συνέδριο της ΚΕΔΕ για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση και τις έξυπνες πόλεις.Το παρακάτω κείμενο είναι η ομιλία μου στο συνέδριο.
Το κείμενο μετά από υπόδειξη συναδέλφων θα το εμπλουτίζω σταδιακά ώστε να αποτελεί για παρουσίαση ιδεών, δράσεων και καλών πρακτικών στον τομέα των νέων τεχνολογιών.

#Μοχιανάκης Κωστής

1. Εισαγωγή :

Στην Ελλάδα σήμερα βρισκόμαστε στο επίκεντρο μιας οικονομικής κρίσης που έχει επηρεάσει τη ζωή των πολιτών αλλά  και των θεσμικών τους εκφράσεων όπως η Τοπική Αυτοδιοίκηση .Σε μια περίοδο που οι πόροι είναι περιορισμένοι οι πόλεις είναι υποχρεωμένες να ανακαλύπτουν νέες πηγές εισροής εισοδημάτων αξιοποιώντας όλα τα ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά τους.Η συζήτηση για μια νέα ανταγωνιστικότητα των πόλεων κρίθηκε αναγκαία όταν στο τέλος της 10'ς του '70 , αρχές της δεκαετίας 80'ς πολλές Αμερικανικές και Ευρωπαϊκές πόλεις είδαν σταδιακά την παραγωγική διαδικασία τους να μεταφέρεται στην Ασία και να χάνουν τη βιομηχανική τους ταυτότητα.Οικονομικοί πόροι, θέσεις εργασίας, εξειδικευμένο προσωπικό άρχισαν να μειώνονται με πολλαπλές επιπτώσεις στη ζωή των κατοίκων και των ασκούμενων πολιτικών.

Σε μια προσπάθεια ανάκτησης της  ανταγωνιστικότητας  χρησιμοποιήθηκαν κυρίως δυο εργαλεία.Η οικονομική ελκυστικότητα και η βελτίωση της ποιότητας του αστικού χώρου ( Boyle & Rogerson, 2001).Χρησιμοποιήθηκαν οι αστικές αναπλάσεις ( όπως στα Docklands στο Λονδίνο, στα έργα του Μιτεράν στο Παρίσι, στις αναπλάσεις στο Μιλάνο κά ), τα μεγάλα γεγονότα όπως η διοργάνωση Ολυμπιακών αγώνων και η πολιτιστική πρωτεύουσα της Ευρώπης, χρησιμοποιήθηκε η Αρχιτεκτονική για τη δημιουργία τοπόσημων  για την αύξηση της ελκυστικότητας.Αν τα κελύφη αυτά είχαν και ουσία όπως το μουσείο Γκούγκενχαϊμ στο Μπιλμπάο απογείωσαν την πόλη.

Στην πορεία έγινε αντιληπτό ότι καμιά πόλη δεν μπορεί να τα καταφέρει σε όλα.Στη εποχή μας  δεν έχουμε μια σταθερή και άκαμπτη ιεραρχία πόλεων ( εκτός ίσως στις λεγόμενες παγκόσμιες πόλεις ) αλλά πολλές ευέλικτες ιεραρχίες που εξαρτώνται από την απόδοση των πόλεων σε διαφορετικούς τομείς και δραστηριότητες (CEC, 1992:14) . Δηλαδή από τις εξειδικεύσεις. Επιτυχημένη οικονομία είναι η εξειδικευμένη οικονομία.

Στα πλαίσια αυτής της εξειδίκευσης αναπτύχθηκαν διάφορες έννοιες όπως η ανοικτή πόλη, η δημιουργική πόλη, η έξυπνη πόλη, η βιώσιμη πόλη κά.Δηλαδή η στρατηγικά σχεδιασμένη εξειδίκευση των πόλεων χρησιμοποιείται ως εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της πόλης με στόχο τη βελτίωση της ζωής των πολιτών, την προσέλκυση κεφαλαίων, επιχειρήσεων και εξειδικευμένου προσωπικού.

Ηλεκτρονική Εξυπηρέτηση του Πολίτη με Διαφάνεια σε μια Έξυπνη Πόλη

Ξεκίνησε χθες το διήμερο συνέδριο με θέμα :«Ηλεκτρονική Εξυπηρέτηση του Πολίτη με Διαφάνεια σε μια Έξυπνη Πόλη – 5η Προγραμματική Περίοδος 2014-2020″  της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και ειδικότερα της Επιτροπής Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης.

Οι εργασίες ξεκίνησαν στις 7 το απόγευμα  στο ξενοδοχείο “Imperial” με χαιρετισμό από τον δήμαρχο της πόλης και μέλος του ΔΣ της ΚΕΔΕ Κώστα Τζανακούλη, τον πρόεδρο της ΠΕΔ Θεσσαλίας Ρίζο Κομήτσα και τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κώστα Αγοραστό. Η έναρξη των εργασιών έγινε με ομιλία του προέδρου  της Επιτροπής Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΚΕΔΕ Δημήτρη Καφαντάρη.

Σε συνέντευξη τύπου που πραγματοποιήθηκε το βράδυ τις Τετάρτης στη Λάρισα  ο Κώστας Τζανακούλης αναφέρθηκε στην βαρύτητα του συνεδρίου και των στοιχείων που θα παρουσιαστούν προκειμένου να μπορέσουν οι πόλεις να μεταβούν σε μια νέα εποχή όπου η εξυπηρέτηση των πολιτών γίνεται ευκολότερη μέσα από τις νέες τεχνολογίες. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΚΕΔΕ Δημήτρης Καφαντάρης υπογράμμισε στην συνέντευξη ότι είναι ιδιαίτερα σημαντική η χρονική περίοδος που διεξάγεται το συνέδριο καθώς ολοκληρώνεται το 4ο ΈΣΠΑ και οδεύουμε στη νέα προγραμματική περίοδο  2014-2020. Με βάση αυτό το δεδομένο θα είναι χρήσιμες οι πληροφορίες για τις νέες προοπτικές που ανοίγονται και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση η οποία μπορεί να συμβάλει καθοριστικά  στη δημιουργία έξυπνων πόλεων. Ο  Δ. Καφαντάρης έκανε αναφορά στις πρόσφατες ανακοινώσεις του πρωθυπουργού για παροχή δωρεάν WI -FI και γνωστοποίησε ότι οι δήμοι έχουν ήδη προχωρήσει στο προσδιορισμό των σημείων όπου θα γίνει η εγκατάσταση των συνδέσεων.

Οι πολιτιστικές και δημιουργικές βιομηχανίες στην Ελλάδα

#Εκδόσεις ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

Συγγραφέας :ΑΥΔΙΚΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

"Μία από τις πρώτες ίσως αντιδράσεις στο άκουσμα του όρου «πολιτιστική βιομηχανία» είναι η άρνηση ότι ο πολιτισμός είναι εμπόρευμα. Το βασικό θέμα ωστόσο είναι το κατά πόσο ο πολιτισμός και η δημιουργικότητα αφήνεται στις δυνάμεις της αγοράς, ή υπάρχει μια στοχευμένη δημόσια πολιτική που προστατεύει την δημιουργία.

Στην Ελλάδα, η πολιτιστική πολιτική δεν είχε σχεδόν ποτέ σαφείς στόχους και κριτήρια, ενώ κυρίαρχη υπήρξε ανέκαθεν η εμμονή με την ανάδειξη και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς που συνήθως λειτουργεί και ως «προϊόν» για τη τουριστική οικονομία. Αυτό σημαίνει ότι ο σύγχρονος πολιτισμός υπήρξε υποβαθμισμένος και οι λιγοστές πολιτικές για τη σύγχρονη δημιουργία υπήρξαν αποσπασματικές και δεν ανταποκρίνονταν στις πραγματικές ανάγκες της εγχώριας πολιτιστικής παραγωγής.

Επιχειρώντας μια λεπτομερή ανάλυση των οικονομικών χαρακτηριστικών των κλάδων πολιτισμού και δημιουργικότητας στην Ελλάδα, το βιβλίο αυτό εισάγει τον αναγνώστη στα θεωρητικά παραδείγματα των πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών, όπως και στις κυρίαρχες πολιτικές που υπάρχουν για τη στήριξή τους.

Παράλληλα, αναδεικνύει το ζήτημα της άνισης πολιτιστικής ανάπτυξης που παρατηρείται μεταξύ της Αθήνας και των υπόλοιπων ελληνικών πόλεων και εξετάζει τις γεωγραφικές συσπειρώσεις των δημιουργικών βιομηχανιών στην Αθήνα.

Αν και η οικονομική συνεισφορά των πολιτιστικών και δημιουργικών επιχειρήσεων στην εθνική οικονομία και ο αριθμός των εργαζομένων αποτελούν σημαντικά μεγέθη, μέχρις στιγμής έχουν γίνει πολύ λίγες μελέτες και έρευνες για τη σημασία των κλάδων πολιτισμού και δημιουργικότητας στην Ελλάδα. Η μελέτη του Βασίλη Αυδίκου έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, δημιουργώντας μια αρχική βάση δεδομένων, ενώ ταυτόχρονα δίνει το έναυσμα για διάφορες συζητήσεις για την οικονομική συμπεριφορά των κλάδων αυτών αλλά και για τις στρατηγικές χωροθέτησής τους."

Οι άξονες ανάπτυξης της Κρήτης και ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Το κείμενο αυτό είναι η συνόψιση τοποθετήσεων μου σε συζητήσεις που γίνονται αυτό το διάστημα και αναφέρονται στους αναπτυξιακούς άξονες της Κρήτης και το ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

1. Εισαγωγή :

Σε εποχή έντονου ανταγωνισμού καθοριστικό παράγοντα ανάπτυξης ,αποτελούν τα ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά της ταυτότητας ενός τόπου.Σε μια μάλιστα περίοδο που οι πόροι είναι περιορισμένοι οι τόποι είναι υποχρεωμένοι να ανακαλύπτουν νέες πηγές εισροής εισοδημάτων αξιοποιώντας όλα τα ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά τους. Για να γίνει αυτό πρέπει να υπάρχουν ορισμένες προϋποθέσεις :

Πρώτη , η διάθεση για συνεργασία όλων των δημόσιων και ιδιωτικών φορέων που με τις αποφάσεις τους επηρεάζουν τη ζωή ενός τόπου.Η τοπική Αυτοδιοίκηση, τα Επιμελητήρια, ο Οργανισμός λιμένα , ο Εμπορικός Σύλλογος, το Υπουργείο Πολιτισμού κά είναι αναγκαίο να συνεργάζονται και να συναποφασίζουν. 

Δεύτερη , η ύπαρξη επιλογής στρατηγικού στόχου, δηλαδή, σε ποιο τομέα θέλει να αναπτυχθεί ένας τόπος και  τι αποτελέσματα ,κυρίως οικονομικά , επιθυμεί να εισπράξει. Όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα των επί μέρους φορέων πρέπει να υπηρετούν την υλοποίηση του στρατηγικού στόχου.

Τρίτη,  η επιλογή των στρατηγικών στόχων στηρίζεται στα μοναδικά ανταγωνιστικά του χαρακτηριστικά του που ενισχύονται από τις παρεμβάσεις των τοπικών φορέων και της κοινωνίας των πολιτών.Τα πραγματικά στοιχεία που προσδιορίζουν την ταυτότητα ενός τόπου δημιουργούν στους κατοίκους, στους επισκέπτες αλλά και σε αυτούς που διαβάζουν ή ακούν για τον τόπο τις εντυπώσεις, τις αντιλήψεις δηλ την εικόνα του.

Τα πραγματικά στοιχεία της ταυτότητας σε συνάρτηση με την εικόνα και την τοποθέτηση ( positioning) στην ανταγωνιστική αγορά δημιουργούν το  Brand name του τόπου.

Τέταρτη, η υποστήριξη της συνειδητής επιλογής των στρατηγικών στόχων απαιτεί ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης (Branding) .Οι τακτικοί σχεδιασμοί, οι αξιολογήσεις και οι αναγκαίοι επανασχεδιασμοί ,εξυπηρετούνται από το σύστημα Branding του τόπου.

Αστικός Χώρος & Φυσικό Περιβάλλον. Διαστάσεις στο Πλαίσιο της Σύγχρονης Αστικοποίησης

#Χάρις Χριστοδούλου 

Δρ. αρχιτέκτονας πολεοδόμος, λέκτορας ΑΠΘ

Εισήγηση στο 6ο Συνέδριο της ΠΕΕΚΠΕ* (2012), στην ενότητα "Η Αειφορία σε εποχή πολύπλευρης κρίσης - Βιώσιμες Πόλεις"

Την τελευταία τριακονταετία η χωρική διάρθρωση των πόλεων έχει σταδιακά μετασχηματιστεί. Οι πόλεις έχουν πάψει να αναπτύσσονται γύρω από ένα μοναδικό, κυρίαρχο οικονομικά και συμβολικά κέντρο και δεν είναι πλέον συμπαγείς. Ο άμεσος και ευρύτερος περιαστικός χώρος των μεγάλων πόλεων κατοικείται και οικοδομείται διάσπαρτα όλο και περισσότερο. Η διάσπαρτη αστικοποίηση σε ευρείες μητροπολιτικές ζώνες στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο[1], το πώς και το γιατί κατοικείται η αστική περιφέρεια όπως κατοικείται, καθορίζονται από ένα ευρύ πλαίσιο τοπικών ιδιαιτεροτήτων διαφοροποιώντας σημαντικά τις πόλεις μεταξύ τους. Γεωμορφολογικές, ιστορικές, θεσμικές, ιδιοκτησιακές, κοινωνικo-οικονομικές, πολιτισμικές ιδιαιτερότητες σε κάθε πόλη παρέχουν σειρά εναλλακτικών σχηματισμών μέσα από δεδομένους περιορισμούς και δυνατότητες που έχουν καθοριστεί διαφορετικά για τον ιδιαίτερο κάθε φορά τόπο.

Η ίδια η διαδικασία της αστικής συγκρότησης έχει μεταβληθεί παράγοντας νέους αστικούς και περιφερειακούς (urban - regional) συσχετισμούς. Πρόκειται πλέον για διάχυτες μητροπολιτικές περιοχές, για ένα μεγάλο αριθμό από αυτοτελείς ενότητες με χαρακτηριστικά μιας νέας αστικότητας οι οποίες αναπτύσσονται και συνδέονται κατά μήκος κύριων μεταφορικών υποδομών που πυκνώνουν επί του φυσικού αναγλύφου τροποποιώντας το. 
Η διάχυση (dispersion, diffusion) της άλλοτε συμπαγούς πόλης σε ένα πολυκεντρικό αστικό δίκτυο, χαρακτηρίζει πλέον, ανάλογα με τον ισχύοντα βαθμό ρύθμισης της ανάπτυξης, όλο και μεγαλύτερες εκτάσεις του κόσμου (Antrop 2004). Κύρια χαρακτηριστικά τους η αστικοποίηση παραγνωρισμένων παλιότερων οικιστικών θέσεων, και η ανεξέλεγκτη εξάπλωση ασυσχέτιστων λειτουργικών σε εξαιρετικά χαμηλές πυκνότητες και σε τέτοια έκταση εκτός των αστικών ορίων, και που καταλύονται τα όρια μεταξύ πόλης – υπαίθρου μετατρέποντας τις περιφέρειες των πόλεων σε αστικο-αγροτικά συνεχή (rural-urban continuum, rurbanization). Ανεξάρτητα από τις υπερβολικές διαφορές στην πυκνότητα, στον αριθμό των κατοίκων και τη δομή των αρχικών πόλεων, όλα τα αστικά συγκροτήματα δείχνουν μία τάση να ξεφτίζουν, να σμίγουν με το τοπίο αναιρώντας προηγούμενες αντιθέσεις μεταξύ της πόλης και της υπαίθρου.

Η έννοια της βιώσιμης πόλης στη συνθήκη της κρίσης

#Ευαγγελία Αθανασίου

Επίκουρη καθηγήτρια Τμήματος Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ

Εισήγηση στο 6ο Συνέδριο της ΠΕΕΚΠΕ* (2012), στην ενότητα "Η Αειφορία σε εποχή πολύπλευρης κρίσης - Βιώσιμες Πόλεις"

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η πόλη αναδείχθηκε ως η, γεωγραφικά και διοικητικά προσδιορισμένη, χωρική οντότητα κατάλληλη για την προώθηση του οικουμενικού, πολυσυλλεκτικού, όσο και ασαφώς ορισμένου, στόχου της βιώσιμης ανάπτυξης.  Η έννοια ενσωματώθηκε και στην ελληνική νομοθεσία για τον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό στα τέλη της δεκαετίας του 1990. 

Μετά από δύο δεκαετίες, κατά τις οποίες η έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης κυριάρχησε στη συζήτηση για το περιβάλλον, στην ρητορική των πολιτικών και των διεθνών συμφωνιών και δικτύων (βλ. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 1996, Satterthwaite, 1999 κ.α.)  η συνθήκη της οικονομικής κρίσης ανασύρει το παλιό δίπολο της περιβαλλοντικής προστασίας ως εμπόδιο στο στόχο της ανάπτυξης.   Στην Ελλάδα, η ελαστικοποίηση των θεσμών και των πλαισίων του πολεοδομικού σχεδιασμού και της περιβαλλοντικής προστασίας με στόχο την άρση των περιορισμών και τη δημιουργία ευέλικτων πεδίων για την προσέλκυση επενδύσεων, και η ιδιωτικοποίηση των φυσικών πόρων όπως η δημόσια γη και το νερό,  μετατρέπεται σε εθνική στρατηγική για την διάσωση της οικονομίας και την ανάπτυξη.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, η παρούσα εισήγηση διατυπώνει αρχικά τέσσερις άξονες κριτικής στην κυρίαρχη έννοια της αστικής βιωσιμότητας και στη συνέχεια εστιάζει στον νέο ρόλο του  αστικού πρασίνου στο πλαίσιο της βιώσιμης πόλης.

Τέσσερα σημεία για την έννοια της βιώσιμης πόλης

Βιώσιμη πόλη, ανταγωνιστική πόλη

Πιστή στον πραγματισμό της έννοιας της βιώσιμης ανάπτυξης, η έννοια της βιώσιμης πόλης ενσωμάτωσε τους στόχους της περιβαλλοντικής προστασίας, της κοινωνικής ισότητας και της οικονομικής ανάπτυξης, χωρίς να αμφισβητήσει το κυρίαρχο μοντέλο ανάπτυξης, και χωρίς κοινωνικά μεταρρυθμιστική πρόταση. 

Έτσι, ο στόχος της ανταγωνιστικότητας της πόλης στην ελεύθερη παγκόσμια αγορά, κεντρικός άξονας στη ρητορική των προγραμμάτων ‘αστικής αναγέννησης’ στις πόλεις του κόσμου τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ενσωματώνεται από το στόχο της αστικής βιωσιμότητας.   Η ποιότητα του αστικού περιβάλλοντος, όσο και η ελκυστικότητα της εικόνας του, καθώς και οι ‘πράσινες’ στρατηγικές αστικής διαχείρισης, αναδεικνύονται σε στοιχείο οικονομικής βιωσιμότητας, ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και δεν αντιβαίνουν σε αυτήν.

Έξυπνες πόλεις : Ευκαιρίες για τις startups

Ένας χάρτης του αστικού οικοσυστήματος των startups που δείχνει διάφορα καταλυτικά στοιχεία από πόλεις, πολίτες, επενδυτές και άλλους φορείς.

#Το κείμενο είναι μετάφραση της περίληψης έρευνας με τίτλο Smart cities: Opportunities for startups που δημοσιεύθηκε στο GIGAOM RESEARCH

Ο παγκόσμιος αστικός πληθυσμός θα αυξηθεί από 3,5 δισεκατομμύρια σε 5 δισεκατομμύρια μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες. Αυτή η ταχεία αύξηση του πληθυσμού σε συνδυασμό με τις οικονομικές πιέσεις και την επιθυμία για τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων δημιουργεί νέες προκλήσεις για τις πόλεις σε τομείς όπως η χρήση της ενέργειας, την κινητικότητα, την ασφάλεια και τη διακυβέρνηση.

   Οι πολιτικές και οι τεχνολογίες που θα βοηθήσουν τις πόλεις να ανταποκριθούν στις προκλήσεις αυτές έχουν καθορίσει την έννοια των "έξυπνων πόλεων." Η ώθηση για να κάνουμε περισσότερα με λιγότερα επηρεάζει όλους τους τύπους των πόλεων, από τις μεγαλύτερες που μπορεί να αγωνίζονται με προβλήματα κινητικότητας έως τις μικρότερες που μπορεί να αναζητούν τρόπους μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος τους. Κατά την τελευταία δεκαετία, ο όρος «έξυπνο» έχει γίνει συνώνυμο με αίθουσες ελέγχου τύπου NASA, που παρακολουθούν μεγάλα συστήματα που σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν από τους παγκόσμιους κατασκευαστές τεχνολογίας, όπως η IBM, η Siemens και η Cisco. Ιστορικά αυτό το είδος της εργασίας ήταν πέρα από τις δυνάμεις των μικρών startups, αλλά το αναδυόμενο οικοσύστημα επιτρέπει νέες προσεγγίσεις.

Αυτά τα startups ενεργοποιούνται από ένα αυξανόμενο οικοσύστημα καταναλωτικών τεχνολογιών, τα open data, υποστηρικτικές αστικές πολιτικές, αστικά προγράμματα για startups, ανοιχτές διαδικασίες προμηθειών, καθώς και οργανισμών που σχετίζονται με τα πάντα, από  χρηματοδότηση μέχρι και έρευνα. 

Ταυτότητες και branding πόλης.Πες μου τον "ανταγωνιστή" σου , να σου πω ποιός είσαι ;

Στις 14-12-2013 την τελευταία ημέρα εορτασμού των 100 χρόνων απελευθέρωσης των Σερρών οργανώθηκε μια πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση για την καινοτομία και το citybranding.

Στις παρούσες συνθήκες οικονομικής κρίσης οι τοπικές κοινωνίες έχουν την υποχρέωση να κινητοποιήσουν τις δυνάμεις τους για την ανασυγκρότηση της τοπικής οικονομίας.Τα κυριότερα εργαλεία για την επιτυχία της προσπάθειας είναι ο στρατηγικός σχεδιασμός γύρω από τις εξειδικεύσεις της τοπικής οικονομίας και την δυνατότητα του εργατικού προσωπικού να τις υπηρετήσει , η συλλογική διαχείριση των στόχων , η παρουσίαση ενός οδικού χάρτη ενεργειών , το σχέδιο marketing και η αποτελεσματικότητα στην αναβάθμιση του τόπου στις ανταγωνιστικές αγορές.

Στην παρουσίαση του ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, τμήμα χωροταξίας, πολεοδομίας και περιφερειακής ανάπτυξης Αλέξιος Δέφνερ ανέλυσε το θέμα : Ταυτότητες και branding πόλης.Πες μου τον "ανταγωνιστή" σου , να σου πω ποιός είσαι ;

Amsterdam Light Festival: Φωτίζοντας δημιουργικά την πόλη

http://www.urbancapture.com

Τα πολιτιστικά γεγονότα όπως τα φεστιβάλ μουσικής, οι εικαστικές εκθέσεις, τα φεστιβάλ κινηματογράφου, αλλά και οι μεγάλες διοργανώσεις όπως ο εορτασμός της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης έχουν τη δυνατότητα να χαρακτηρίσουν μια πόλη και να βοηθήσουν στην αναγέννησή της. Τα τελευταία χρόνια πολλές πόλεις στο εξωτερικό αλλά και στην Ελλάδα  προσπαθούν να διοργανώσουν καινοτόμα ειδικά γεγονότα προκειμένου να προσελκύσουν το ενδιαφέρον και να βελτιώσουν την εικόνα τους.Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση όπου κεντρικό στοιχείο του γεγονότος είναι ο δημιουργικός φωτισμός της πόλης. 
Το Άμστερνταμ έχει μπει δυναμικά σε αυτό το χώρο με το Amsterdam Light Festival.